Introductie

Een groot blok aan maar liefst vier straten, van de architect Lau Peters.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Blok Maasstraat-Dongestraat, Amsterdam
Adres(sen) Maasstraat 34-68, Geulstraat 2-8, Dongestraat 1-23, Deurloostraat 3-7
Postcode(s) 1078 HL
Plaats (provincie) Amsterdam (Noord-Holland)
Land Nederland
Huidige staat Deels of volledig gerenoveerd
Oorspronkelijke opdrachtgever Particuliere opdrachtgever
Oorspronkelijke functie Etagewoningen / winkels
Betrokken architect(en) Lau Peters
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1927 - 1928
Huidige eigenaar Stadgenoot
Huidige functie
Soort monument
Monumentnummer

Achtergrond

In het Stadsarchief bevinden zich meerdere ontwerptekeningen uit 1927 waaruit blijkt dat er gebouwd werd op vijf percelen aan de Maasstraat en de Dongestraat in opdracht van PABA en PABA I. De tekeningen maken deel uit van het archief van architectenburo Baanders en zijn in sommige gevallen voorzien van de naam van Peters.

Exterieur

Dit omvangrijke blok ligt aan vier straten en heeft meer dan vier gezichten. De hoofdgevel aan de Maasstraat wordt links gemarkeerd door een vierkante toren met blinde opbouw (vergelijkbaar met de toren die Peters ontwierp voor zijn blok aan de Beethovenstraat). Onderin de toren bevindt zich een boogvormige portiek met stenen trap, de nummers 66-68. De gevel rechts hiervan strekt zich licht ingebogen (concaaf) uit naar de Deurloostraat. Opvallend zijn hier onder meer de per vier gegroepeerde voordeuren, de met houten accenten verrijkte kozijnen op de eerste en tweede verdieping, evenals de doorlopende kozijnen op de derde verdieping.

De gevel aan de Deurloostraat wordt gekenmerkt door diepe portieken, die van licht worden voorzien door een spleet in de bakstenen, waaronder een soort grindtegel is aangebracht als afdakje. De hoek van de Deurloostraat met de Dongestraat is voorzien van een bakstenen uitbouwtje op de begane grond, die aan erker doet denken. De Dongestraat strekt zich in tegenstelling tot de Maasstraat licht uitgebogen (convex) uit naar de Geulstraat en weerspiegelt daarmee de grote ingebogen gevel van het tegenoverliggende scholencomplex (architect Lansdorp). Opvallend aan deze gevel zijn vooral de portieken die van een ornament zijn voorzien dat het midden houdt tussen een portiekrooster en een object. Het hele complex vindt als het ware een hoogtepunt op de hoek van de Dongestraat en de Geulstraat, waar een toren een vrijwel exacte kopie van de tegenoverliggende toren van het scholencomplex vormt. De gevel in de Geulstraat herhaalt de portieken met de ornamenten uit de Dongestraat.

Interieur

Afgaande op de ontwerptekeningen bestonden de oorspronkelijke interieurs uit een hal, een kamer en-suite verbonden met een zijkamer aan de voorzijde (vermoedelijk met schuifdeuren gescheiden van de woonkamer, een keuken en een slaapkamer aan de achterzijde. Verder waren de woningen voorzien van een wc, douche en veranda.

Recente ontwikkelingen

Het blok is (vermoedelijk gedeeltelijk) in bezit van Stadgenoot. Hoewel het eenheid uitstraalt, is die verloren gegaan waar het gaat om de doorlopende kozijnen op de derde verdieping. Deze hebben in het rechter deel van de Maasstraat fraaie ladderramen, maar de ladders zijn aan de overige zijden weggehaald, wat het aanzicht aantast. Ook zijn de kozijnen van de verdiepingen in het rechter deel van de Maasstraat het rijkst gedetailleerd en op overige plaatsen vervangen door doorsnee kozijnen (gelukkig wel van hout). De overstek op de toren in de Maasstraat lijkt niet oorspronkelijk, maar was al in 1940 aanwezig, getuige een foto in het Stadsarchief. Op de ontwerptekeningen is enig smeedwerk aan de gevel te zien, onbekend is of dit ook is vervaardigd.

Gebruikte bronnen

1. Beeldbank Stadsarchief.
2. G. Bolhuis, Atlas Gordel 20-40.

Links

1. https://020apps.nl/1850-1940/Maasstraat/34-70
2. https://020apps.nl/1850-1940/Geulstraat/2-8
3. https://020apps.nl/1850-1940/Dongestraat/1-23
4. https://020apps.nl/1850-1940/Deurloostraat/3-7

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Ik vind dit het mooiste ontwerp van Peters. Jammer dat de eenheid van het blok bij renovaties is aangetast.

Ingezonden door: Gert-Jan Lobbes

Gert-Jan Lobbes Ik zoek naar details van de Amsterdamse School die je pas opvallen als je langere tijd kijkt naar objecten. Fotograferen helpt om die details te ontdekken. De toppers van deze unieke stroming vind je op vele websites en horen natuurlijk ook thuis op Wendingen. Mijn voorkeur heeft echter om architecten, gebouwen en interieurs in kaart te brengen die nauwelijks aandacht krijgen. Want wie kent tegenwoordig Kruyswijk, Franswa, Boterenbrood of Roodenburgh - om maar een paar namen te noemen? Bekendheid kan bovendien bijdragen aan behoud van erfgoed, onbekend erfgoed kan zomaar verdwijnen. Mijn Amsterdamse Schoolfoto's zijn onder meer gebruikt in de brochure van de Amsterdamse Open Monumentendag 2016, voor tentoonstellingen van Museum Het Schip en De Dageraad, in het boek over Publieke Werken en in het boek naar aanleiding van 100 jaar De Dageraad. Over vondsten op architectuurgebied twitter ik vaak voorafgaand aan publicatie: https://twitter.com/gertjan_lobbes

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.