Introductie

Een "vrij eenvoudig en strak vormgegeven" blok in de Amsterdamse Rivierenbuurt naar ontwerp van Co Franswa, maar het "bevat een aantal kenmerken die het de moeite waard maken".

Specificaties

Officiële of officieuze naam Blok Geulstraat-Diezestraat-Dintelstraat, Amsterdam
Adres(sen) Geulstraat 12-18, Diezestraat 33-37, Dintelstraat 52-56
Postcode(s) 1078 KZ
Plaats (provincie) Amsterdam (Noord-Holland)
Land Nederland
Huidige staat Deels of volledig gerenoveerd
Oorspronkelijke opdrachtgever Bouw- en Handelmaatschappij Nienke en Elza
Oorspronkelijke functie Etagewoningen / appartementen
Betrokken architect(en) Co Franswa
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1926 - 1929
Huidige eigenaar Meerdere particuliere eigenaren
Huidige functie Etagewoningen / appartementen
Soort monument Beschermd stads- of dorpsgezicht
Monumentnummer

Achtergrond

Dit blok van etagewoningen in de Amsterdamse Rivierenbuurt naar ontwerp van architect Co Franswa bestaat uit 16 percelen. Het werd gebouwd in opdracht van Bouw- en Handelmaatschappij Nienke en Elza. Het Franswa archief vermeldt 1926 als jaartal, de ordekaart 1929. Het jaar 1929 sluit aan op het jaartal van de beide aansluitende blokken. In het Stadsarchief bevinden zich door Franswa zelf gemaakte foto's (glasnegatieven) van de gevel aan de Geulstraat uit juni 1935.

Exterieur

Het blok ligt met de korte zijde aan de Geulstraat. De lange zijden liggen in de Diezestraat, waar het aansluit op een blok van Jurrema uit 1929, en in de Dintelstraat, waar het aansluit op een blok van Westerman, eveneens uit 1929.

Het blok is vrij eenvoudig en strak vormgegeven maar bevat een aantal kenmerken die het de moeite waard maken. De gevel in de Geulstraat heeft twee portieken, waarin zich de deuren naar zowel de begane grond als de verdiepingen bevinden. Boven de portieken zijn op de drie verdiepingen gemetselde objecten aangebracht die met een punt uit de gevel steken. Zij doen denken aan balkonnetjes maar zijn louter voor de sier aangezien er geen toegang via balkondeuren is. Links en rechts van de portieken betonnen ornamenten in de vorm van vierkantjes die op hun kant liggen, de "handtekening" van Franswa. De aanzet van de regenpijpen onder de dakoverstek heeft een betonnen ornament met vier vierkantjes. Daar waar de begane grond overgaat in de verdieping zijn rond de regenpijpen eveneens (langwerpige) ornamenten aangebracht met drie blokjes boven elkaar.

De meeste aandacht is besteed aan de - afgeschuinde - hoeken naar de zijstraten. Op de begane grond (hoek met Dintelstraat nog origineel, andere hoek sterk gemoderniseerd) een zeer mooi vormgegeven kozijn dat gedeeltelijk vrijstaat op een gemetselde basis, onder erkers die uit de hoek naar voren golven op de eerste en tweede verdieping. De rij van vier kozijnen op de derde verdieping naar de Dintelstraat toe is wat roeden betreft gelijk aan het hoekkozijn op de begane grond. Deze roedeverdeling vinden we bij meerdere panden van Franswa. De gevel in de Dintelstraat verloopt verder via een puntgevel (met vlaggenstokhouder, maar zonder vlaggenstok) naar een gevel onder schuin dak, gelijk aan de gevel van de Geulstraat, echter een verdieping lager. Ook hier is sprake van een portiek met bovengelegen puntige (nep)balkonnetjes.

Op de derde verdieping van de overgang van het Geulstraatblok naar de beide zijstraten is een bijzonder erkertje aangebracht als aanhangsel van de dakkapel die daar in het schuine dak is aangebracht. Het steekt net als de puntvormige "balkonnetjes" uit de gevel. De gevel in de Diezestraat is geheel gelijk aan die van de Dintelstraat. Helaas zijn hier de kozijnen en erkers echter geheel gemoderniseerd zonder handhaving van de oorspronkelijke geledingen.

Interieur

Uit spaarzame foto's van interieurs op internet valt op de maken dat er geen bijzondere details in de woningen zijn aangebracht.

Recente ontwikkelingen

Hoewel het blok goed onderhouden is, is het op verschillende manieren gerenoveerd. Het deel Geulstraat-Dintelstraat ziet er authentiek uit en heeft nog mooie kozijnen, erkers en dakkapellen. Het dak van dit deel is bedekt met oranje pannen. Het deel Geulstraat-Diezestraat is ten prooi gevallen aan al te gemakzuchtige modernisering waardoor veel details verloren zijn gegaan, met name waar het gaat om de kozijnen. Dit deel is bedekt met grijszwarte pannen. De dakbedekking met links grijze pannen en rechts oranje pannen doet merkwaardig aan.

Gebruikte bronnen

1. G. Bolhuis, Atlas Gordel 20-40 (Amsterdam 2004).
2. Franswa Archief Het Nieuwe Instituut

Links

1. https://zoeken.hetnieuweinstituut.nl/images/archives/pdf/FRAX.ead.pdf

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Je loopt er makkelijk aan voorbij. De details maken dit blok bijzonder. Jammer dat de eenheid verloren is gegaan door rigoreuze renovatie van het deel Geulstraat-Diezestraat. Dit is met name aan de kozijnen te zien.

Ingezonden door: Gert-Jan Lobbes

Gert-Jan Lobbes Ik zoek naar details van de Amsterdamse School die je pas opvallen als je langere tijd kijkt naar objecten. Fotograferen helpt om die details te ontdekken. De toppers van deze unieke stroming vind je op vele websites en horen natuurlijk ook thuis op Wendingen. Mijn voorkeur heeft echter om architecten, gebouwen en interieurs in kaart te brengen die nauwelijks aandacht krijgen. Want wie kent tegenwoordig Kruyswijk, Franswa, Boterenbrood of Roodenburgh - om maar een paar namen te noemen? Bekendheid kan bovendien bijdragen aan behoud van erfgoed, onbekend erfgoed kan zomaar verdwijnen. Mijn Amsterdamse Schoolfoto's zijn onder meer gebruikt in de brochure van de Amsterdamse Open Monumentendag 2016, voor tentoonstellingen van Museum Het Schip en De Dageraad, in het boek over Publieke Werken en in het boek naar aanleiding van 100 jaar De Dageraad. Over vondsten op architectuurgebied twitter ik vaak voorafgaand aan publicatie: https://twitter.com/gertjan_lobbes

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.