Introductie

De overbuurman van De Bazel. Sta eens stil op de Vijzelstraat en zoek de verschillen.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Apotheek (v.m.) met bovenwoningen, Vijzelstraat Amsterdam
Adres(sen) Vijzelstraat 81, Keizersgracht 660
Postcode(s) 1017 ET
Plaats (provincie) Amsterdam (Noord-Holland)
Land Nederland
Huidige staat Gerealiseerd
Oorspronkelijke opdrachtgever
Oorspronkelijke functie Winkel met bovenwoning
Betrokken architect(en) Cornelis Kruyswijk
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1927
Huidige eigenaar
Huidige functie Winkel met bovenwoning
Soort monument Gemeentelijk monument
Monumentnummer 201049

Achtergrond

Een hoog gebouw op een smal grondoppervlak, schuin tegenover De Bazel. Eigenlijk de tegenpool van De Bazel, rank en luchtig. Een gebouw van C.Kruyswijk, die ook de bekende huizenblokken met arcades op het Victorieplein heeft ontworpen.

Uit: Radboud van Beekum, Amsterdamse School architect Cornelis Kruyswijk, 1884-1935, Bussum 2006, citeren wij vanaf blz 69: “Apotheker Warmolts was een van de eerste homeopathische apothekers in de stad. Hij kende Kruyswijk als lid van de Hervormde Gereformeerde Staatspartij. Zijn bedrijf was al dertig jaar aan de westzijde van de Vijzelstraat gevestigd, toen deze zijde van de straat ten behoeve van de bouw van de Vijzelflat van J.M. van der Mey werd afgebroken. Warmolts kreeg ter compensatie een perceel aan de oostzijde toegewezen. De Vijzelstraat werd aan de westzijde begin jaren twintig verbreed waarbij oa het Carlton hotel van GJ Rutgers en het gebouw voor de Nederlandsche Handel-Maatschappij van KPC de Bazel tot stand kwamen. In de bouwhoogte van de apotheek anticipeerde Kruyswijk op de schaalvergroting die conform het stedenbouwkundige plan van De Bazel naar verwachting ook aan de oostzijde zou moeten plaatsvinden. Deze kwam echter niet van de grond.

Kruywijk wist de hoeksituatie fraai te benutten om het gebouw twee richtingen te geven door middel van elkaar kruisende erkers en de hoek omgaande raampartijen. Eigenlijk valt niet uit te maken wat voor- en wat zijgevel is. Het gebouw werd oorspronkelijk bekroond door een nadrukkelijk gekartelde daklijst, een detail dat Kruyswijk vaak toepast, en dat vrijwel overal bij renovaties verdwijnt. Helaas ook hier.

Een ander detail betreft een decoratief beeldhouwwerk, waarschijnlijk twee gestileerde slangen om een vijzel voorstellende. Mogelijk een werk van Theo van Reijn. Het pand werd onder meer afgebeeld op de omslag van een boek over Nederlandse architectuur dat in 1932 in Hongarije verscheen. (…) Het naastgelegen pand op Vijzelstraat 83, dat Kruyswijk voor klokkenmaker A.D. Spillner bouwde, is vooral van belang vanwege het door hem vormgegeven winkelinterieur.”

Exterieur

Een opvallend gebouw met overduidelijke Amsterdamse School kenmerken. Afgeronde erkers op de hoeken, ladderramen. Zeer karakteristiek zijn de elkaar kruisende erkers c.q. ramen op de derde etage met een (bijna) ingebouwde hijsbalk. De onderste helft van de begane grond is bekleed met zwarte natuursteen. In 1928 vestigde zich hier apotheker Warmolts. In 1967 werd de apotheek opgeheven.

Interieur

Een aantal delen, zoals de voordeur en houtwerk, is nog origineel. Het interieur heeft een mezzanine. De ramen van deze mezzanine zijn als een band aangebracht in de gevel en voorzien van geometrisch glas in lood in de kleuren geel en rood.

Recente ontwikkelingen

Momenteel zit er een filiaal van Azijnman opticiens in de winkel.

Gebruikte bronnen

1. Radboud van Beekum, Amsterdamse School architect Cornelis Kruyswijk, 1884-1935 (Bussum 2006).

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Een van de weinige Amsterdamse School gebouwen in de grachtengordel.

Ingezonden door: Paul Paris

Paul Paris Ooit in Amsterdam geboren en opgegroeid in een “ akelig donkere “ Amsterdamse School woning (later nota bene een rijksmonument) , was mijn missie aanvankelijk om architect te worden. Als schooljongen zag ik ooit een tentoonstelling over het Bauhaus in het Stedelijk Museum, en dacht, dat is het: licht, lucht en ruimte.

Het werd fysische geografie, overigens nooit spijt van gehad. Na 10 jaar docent op een universiteit en daarna ruim dertig jaar fotografie voor overheid en uitgevers : NL “ boven, op en onder “ de grond vastgelegd. Vele jaren later en wat op leeftijd sloeg het vooroordeel over de Amsterdamse School langzaam om begrip en fascinatie; mede door de enthousiaste verhalen en publicaties van Ton Heijdra.

Zo kwam de oude liefde voor architectuur weer naar boven, dit in combinatie met de fotografie.
Vooral het interbellum is voor mij boeiend, een periode waarin het ambacht langzaam verdween, techniek en maatschappij veranderden en daarbij de architectuur als blijvende getuige.
Kortom van “ B t/m B “ (lees: van Berlage t/m Bauhaus) , waarbij de Amsterdamse School een soort brug vormt tussen deze belangrijke architectuurstromingen.

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.