Introductie

Een 'typische Roodenburgh' in Amsterdam Oost.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Afrikanerplein, Amsterdam
Adres(sen) Afrikanerplein 1-21, Joubertstraat 17-27, Krugerstraat 32-40, Christiaan de Wetstraat 266-272
Postcode(s) 1091 PN
Plaats (provincie) Amsterdam (Noord-Holland)
Land Nederland
Huidige staat Deels of volledig gerenoveerd
Oorspronkelijke opdrachtgever Particuliere opdrachtgever
Oorspronkelijke functie Etagewoningen / winkels
Betrokken architect(en) J. Roodenburgh
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1928 - 1928
Huidige eigenaar Meerdere particuliere eigenaren
Huidige functie Gemengde bestemming: woningen en winkels/bedrijfsruimtes
Soort monument
Monumentnummer

Achtergrond

Het gaat om een door Roodenburgh in opdracht van een particuliere bouwonderneming ontworpen blok in de Transvaalbuurt in Amsterdam. Het is beslist één van de sjiekste en meest karakteristieke blokken in deze buurt. De voorkant ligt aan het het vliegervormige Afrikanerplein en is holrond. De zijkanten liggen in de Krugerstraat en in de Joubertstraat. De achterkant ligt in de Christiaan de Wetstraat. Het betreft voornamelijk vierkamerwoningen. De woningen hadden volgens de verhuuradvertentie (genoemd door 020 apps, ik heb hem zelf niet gezien) een badkamer, keuken, veranda en zolderkamer.

Exterieur

Het blok is gemakkelijk als Roodenburgh herkenbaar en heeft vele kenmerken van de late Amsterdamse School. De holronde voorgevel met de vierkante zolderraampjes doet denken aan de holronde gevel van Roodenburgh aan het begin van de Baarsjesweg. Er zijn de voor hem karakteristieke verticale versieringen van baksteen op de gevel, afgesloten door natuurstenen ornamenten.

Op de begane grond is er de afwisseling van bakstenen en natuursteen die ook bij andere panden te zien is (onder meer Baarsjesweg, Surinameplein, Legmeerstraat, Deurloostraat), hoewel de natuursteen op plaatsen in de Krugerstraat helaas grijs is geschilderd en de baksteen wit. De voordeuren liggen, zoals ook bij andere panden van Roodenburgh, gebundeld in diepe portieken. Het rode pannendak dat de zijgevels en de achtergevel afsluit vormt een mooi geheel met de oranjerode baksteen. De daklijst van de voorgevel is mooi hersteld met liggende rode pannen. De kozijnen, hoewel vermoedelijk vrijwel overal vervangen, volgen de oorspronkelijke detaillering met roedes en een schuifraam (mogelijk ook kiepraam). Hierdoor ogen de gevels authentiek.

De pleingevel wordt links en rechts afgesloten door vierkante erkers in een torenachtige opbouw. Bijzonder aan de pleingevel zijn voorts de langgerekte horizontale raampartijen, links en rechts afgesloten met een klein raampje. We zien in deze raampartijen ook houten panelen, voorzien van reliëf, die de scheiding tussen kamers, vermoedelijk deels ook tussen woningen, aangeven. Aan de zijde van de Christiaan de Wetstraat is tenslotte nog sprake van een hoge schoorsteen en een overdekt, diep balkon, dat je niet snel op deze plaats verwacht.

Interieur

De interieurs, voor zover nog in oude staat, zijn of worden rigoreus gemoderniseerd, zo valt op te maken uit foto's op funda.

Recente ontwikkelingen

Het Dagelijks Bestuur van Stadsdeel Oost heeft op 5 november 2013 besloten om de procedure tot aanwijzing van gemeentelijke monument te starten voor dit blok. De woningen aan de linkerkant van het Afrikanerplein en in de Joubertstraat zijn in 2008 aangekocht door een vastgoedonderneming, gesplitst in appartementsrechten en na modernisering verkocht. Vermoedelijk is dit ook al gebeurd met andere delen van het blok. Dat niet alle woningen in dezelfde handen zijn leidt er helaas wel toe dat een deel van de voorgevel niet is schoongemaakt. Bijzonder om te vermelden is dat het blok aan een "buurtmoestuin" ligt. De buurtmoestuin Afrikanerplein is tot stand gekomen op initiatief van vijf buurtbewoners, inmiddels vormen zij het bestuur van de Vereniging Buurttuinen Transvaal. De motivatie van de kerngroep is niet los te zien van de problemen die het plein kenmerkten: overlast veroorzaakt door druggebruik en dealen, resulterend in gevoelens van onveiligheid. De groep wil zelf een rol spelen in de opwaardering van hun buurt, middels groen en het verbeteren van de sociale cohesie. Geïnspireerd door de Community Gardens en de Reclaim the Streets-beweging in New York, is het resultaat een openbaar toegankelijke buurtmoestuin, die individuele moestuintjes combineert met een gezamenlijke groententuin, en voorziet in een educatief programma en evenementen voor de buurt.

Gebruikte bronnen

1. Notulen DB Stadsdeel Oost, 5 november 2013,

Links

1. http://020apps.nl/1850-1940/Afrikanerplein/1-21
2. http://www.ringstate.nl
3. http://www.bottom-up-city.com/post-04/
4. https://buurttuinentransvaal.wordpress.com/about/

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Ik vind veel gebouwen van Roodenburgh bijzonder. Dit is een minder bekend pand met een vrij sjieke uitstraling, zeker voor de Transvaalbuurt. Door het herstel van dit blok en blokken in de omgeving wordt de buurt ook leefbaarder.

Ingezonden door: Gert-Jan Lobbes

Gert-Jan Lobbes Ik zoek naar details van de Amsterdamse School die je pas opvallen als je langere tijd kijkt naar objecten. Fotograferen helpt om die details te ontdekken. De toppers van deze unieke stroming vind je op vele websites en horen natuurlijk ook thuis op Wendingen. Mijn voorkeur heeft echter om architecten, gebouwen en interieurs in kaart te brengen die nauwelijks aandacht krijgen. Want wie kent tegenwoordig Kruyswijk, Franswa, Boterenbrood of Roodenburgh - om maar een paar namen te noemen? Bekendheid kan bovendien bijdragen aan behoud van erfgoed, onbekend erfgoed kan zomaar verdwijnen. Mijn Amsterdamse Schoolfoto's zijn onder meer gebruikt in de brochure van de Amsterdamse Open Monumentendag 2016, voor tentoonstellingen van Museum Het Schip en De Dageraad, in het boek over Publieke Werken en in het boek naar aanleiding van 100 jaar De Dageraad. Over vondsten op architectuurgebied twitter ik vaak voorafgaand aan publicatie: https://twitter.com/gertjan_lobbes

Reacties

geplaatst door Corrie Groen- Pickhard op 24 juni 2017 om 18:42:

Hallo Gert- Jan,

Zo af en toe vissen wij in dezelfde vijver. Op een mooie dag in maart van dit jaar fietste in na een opdracht gemaakt te hebben voor de redactie door de Joubertstraat. Niet zo ver bij mijn huis, maar een buurt en straat waar ik bijna nooit kom. De prachtige kleuren van dit blok vielen mij op en ik heb mijn fiets aan de kant gezet om foto's maken. Nu ik er aan toe ben om het verslag, of de beschrijving van de foto's te maken kom ik tot de ontdekking dat jij mij al voor geweest bent. Mijn foto's heb ik achter de jouwe gezet en het verslag, waarmee ik al een eindje op weg was, vergeet ik maar. Vriendelijke groet, Corrie

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.