Introductie

Woningen door Cornelis Kruyswijk in Plan Zuid in opdracht van Amstel's Bouwvereniging.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Woningen (Korte) Meerhuizenstraat-Borssenburgstraat
Adres(sen) Korte Meerhuizenstraat 2-16, Borssenburgstraat 21-25, Borssenburgplein 14-16
Postcode(s)
Plaats (provincie) Amsterdam (Noord-Holland)
Land Nederland
Huidige staat Deels of volledig gerenoveerd
Oorspronkelijke opdrachtgever Amstels Bouwvereeniging
Oorspronkelijke functie Etagewoningen / appartementen
Betrokken architect(en) Cornelis Kruyswijk
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1921 - 1923
Huidige eigenaar Meerdere particuliere eigenaren
Huidige functie Etagewoningen / appartementen
Soort monument Gemeentelijk monument
Monumentnummer

Achtergrond

Alle complexen in dit deel van Zuid, uiteindelijk zouden er 1800 woningen worden gerealiseerd, werden gebouwd in opdracht van Amstel's Bouwvereniging. Het gaat hier om arbeiderswoningen met winkels op de hoeken.

De ontvangst van de woningen aan de Meerhuizenstraat was nogal verschillend. In een lovende bespreking door de beeldhouwer W.C. Brouwer in het katholieke blad Opgang roemde deze de gevelbeëindiging van Kruyswijk. Anderen verweten juist de hier werkzame architecten, waaronder ook Rutgers en Lansdorp, te veel oog te hebben voor mooie detaillering. Omdat de architecten alleen de gevels mochten ontwerpen en niet de plattegronden van de woningen, werd wel smalend van schortjesarchitectuur gesproken. Toch was juist de homogeniteit die dit gedeelte van Amsterdam zo kenmerkt, grotendeels aan deze werkwijze te danken.

Exterieur

De woningen werden in dezelfde jaren als Kruyswijks bekendere blokken aan het Victorieplein (destijds Daniel Willinkplein) gebouwd. Het gaat om twee blokken met ongeveer gelijke vormgeving. In de Meerhuizenstraat oneven zijde betreft het een rij huizen die ook de hoek om gaan in de Vechtstraat. Er tegenover aan de even zijde liggen huizen van Lansdorp (zie hier). Op de hoek met de Korte Meerhuizenstraat begint het andere blok, dat zich over de gehele lengte van de even zijde van Korte Meerhuizenstraat uitstrekt (nummers 2-16). Om de hoek van de Borssenburgstraat sluit het weer aan op het blok van Lansdorp.

Kruyswijk bouwde in 1922 een rij woningen in de Meerhuizenstraat met vrij sobere gevels en mooie portieken in een geelbruine baksteen. Het mooiste deel met meer detailleringen (of het is eenvoudigweg beter geconserveerd) bouwde hij aan de overkant aan de Korte Meerhuizenstraat, dat tegen een blok van Lansdorp aan staat. Met name de hoekpanden kregen flinke nadruk. Opvallend zijn de hijsbalken met decoratief smeedwerk aan de onderzijde, kartelranden onder de halfronde balkons op de hoeken, (bescheiden) glas in lood in mooie houten winkelramen, rondingen in het metselwerk, forse schoorstenen, fraaie gevelstenen boven de portieken waarop de huisnummers staan aangegeven, evenals metselwerk boven de raampjes van het trappenhuis. Verder liggen er op de derde verdieping balkons achter een gesloten bakstenen balustrade. Vrij sober maar stijlvol.

meer

Gebruikte bronnen

1. R. van Beekum, Cornelis Kruyswijk, Amsterdamse School architect 1884-1935 (Bussum 2006).
2. G. Bolhuis, Atlas Gordel ’20-‘40 (Amsterdam 2004).
3. Gemeentelijk Monumenten Project 2008-2014, (Gemeente Amsterdam Stadsdeel Zuid 2014).

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Ik kende de gebouwen niet en werd op een zonnige maandag verrast door de fraaie details.

Ingezonden door: Gert-Jan Lobbes

Gert-Jan Lobbes Ik zoek naar details van de Amsterdamse School die je pas opvallen als je langere tijd rond loopt en de tijd neemt. Fotograferen helpt om die details te ontdekken. De toppers van deze unieke stroming vind je op vele websites en horen natuurlijk ook thuis op Wendingen. Het leukste vind ik echter om architecten, gebouwen en interieurs in kaart te brengen die nauwelijks aandacht krijgen. Want wie kent tegenwoordig Kruyswijk, Franswa, Boterenbrood of Roodenburgh - om maar een paar namen te noemen? Bekendheid draagt bovendien bij aan behoud van erfgoed. Mijn Amsterdamse Schoolfoto's zijn gebruikt in de brochure van de Amsterdamse Open Monumentendag 2016, in de permanente tentoonstelling van Museum Het Schip en in de tentoonstelling Wonen in Iconen in Bezoekerscentrum De Dageraad, te zien tot december 2017.

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.