Introductie

Twee hoekblokken (aan beide zijden van de Rijnstraat) die gezamenlijk een 'toegangspoort' tot de Amsterdamse Rivierenbuurt vormen.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Rijnstraat Amsterdam (bij brug 401)
Adres(sen) Rijnstraat 1-9, 2-4, Amstelkade 28-38, Berkelstraat 1-19, Vechtstraat 2-4
Postcode(s) 1078
Plaats (provincie) Amsterdam (Noord-Holland)
Land Nederland
Huidige staat Deels of volledig gerestaureerd
Oorspronkelijke opdrachtgever Amstels Bouwvereeniging, Amstels Bouwvereniging
Oorspronkelijke functie Etagewoningen / appartementen
Betrokken architect(en) Gerrit Jan Rutgers
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1921 - 1923
Huidige eigenaar
Huidige functie Etagewoningen / appartementen
Soort monument Gemeentelijk monument
Monumentnummer

Achtergrond

Gerealiseerd als onderdeel van de Amsterdamse stadsuitbreiding 'Plan Zuid'.

Exterieur

Symmetrische hoekblokken met de voor Rutgers zo kenmerkende rondingen van balkons en torens op beide hoeken van de Rijnstraat en de Amstelkade. Als zodanig vormen zij een poort naar de Rijnstraat en de Rivierenbuurt.

De architecten van de Amsterdamse School doorbraken vaak op de hoeken van de bebouwing de traditionele lijn van twee elkaar snijdende gevelvlakken. Dit was ook een van Rutgers' kenmerken, wat hier erg mooi is toegepast. Rutgers zou dit min of meer herhalen in zijn blokken aan het Roelof Hartplein, waar nu onder meer Café Wildschut gevestigd is (zie de bijdrage daarover op deze website).

Het oostelijke blok gaat na de Amstelkade nog een stukje de hoek om, de Vechtstraat in, en staat daar tegenover een imposant wand van Wijdeveld dat een mooi contrast vormt met de rondingen van de balkons van Rutgers. Het westelijke blok gaat na de Amstelkade nog flink stuk de hoek om, de Berkelstraat in. Op een gegeven moment ontmoet het daar een blok van Boterenbrood. De overgang is zo knap gedaan dat moeilijk te zien is waar Rutgers stopt en Boterenbrood begint. Vermelding verdient voorts dat de panden vanaf de wat hoger gelegen Rijnstraat in golvende lijnen dalen naar het straatniveau van Vechtstraat respectievelijk Berkelstraat.

Interieur

Behalve de al genoemde rondingen van balkons en torens vallen zeker de halfronde portieken op. Alle woningen hebben hun toegang in deze portieken, ook die van de begane grond. Op de verdiepingen boven de portieken zijn een soort balkonnetjes gemaakt die daglicht in het trappenhuis brengen. Heel mooi zijn de smeedijzeren versieringen boven de voordeuren, die bij de jongste renovatie hun kleuren terug hebben gekregen.

Recente ontwikkelingen

In 1992 vond een grondige renovatie plaats, waarbij de torentjes van de linker straathoek werden afgebroken. Er werd zelfs sloop van een deel van het blok overwogen in verband met funderingsproblemen. Een aantal jaren geleden is het oostelijke blok geheel in originele staat hersteld en in 2014 startte de restauratie van het westelijke blok. Deze is in 2016 afgerond. In het westelijke blok was door funderingsproblemen flinke scheefstand ontstaan. De 50 woningen waren verouderd en slecht geïsoleerd. Bij de renovatie zo ongeveer alles vernieuwd wat vernieuwd kon worden, inclusief fundering, vloeren en plafonds. De gevels werden gereinigd en het voegwerk waar nodig gerepareerd. De kozijnen zijn hersteld of vervangen door nieuwe exemplaren met een authentieke uitstraling. Ook aan de muur- en gevelankers werden herstelwerkzaamheden uitgevoerd. Mooie details zoals de smeedijzeren versieringen boven de voordeuren zijn liefdevol hersteld. In de Berkelstraat zijn zelfs de vaste houten plantenbakken weer onder de ramen aangebracht, waar voorheen sprake was van een rommelig stukje metselwerk met zichtbare loodslabben. Slechts één stukje van de gevel is aan renovatie ontsnapt. Het betreft een ingang aan de Rijnstraat, waar helaas nog altijd sprake is van kunststof kozijnen en een verwaarloosde uitstalkast. Wilde de eigenaar niet mee werken?
meer

Links

1. http://nl.wikipedia.org/wiki/Rijnstraat+Amsterdam+bij+brug+401
2. http://zoeken.nai.nl/CIS/project/22650
3. http://www.coenhagedoorn.nl/amstelkade
4. http://mopet.nl/media/nieuws/20-03-2012-amsterdamse-school-monument
5. http://www.de-alliantie.nl/over/in-de-regio/Regio-Amsterdam/Amstelkade-Berkelstraat/
6. http://www.bouwenaanmonumenten.nl/amsterdam-gemeentelijk-monument-amstelkade/

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Prachtig om te zien dat deze karakteristieke beeldbepalende gebouwen met hun vloeiende lijnen in oude luister zijn hersteld, met veel aandacht voor details.

Ingezonden door: Gert-Jan Lobbes

Gert-Jan Lobbes Ik zoek naar details van de Amsterdamse School die je pas opvallen als je langere tijd rond loopt en de tijd neemt. Fotograferen helpt om die details te ontdekken. De toppers van deze unieke stroming vind je op vele websites en horen natuurlijk ook thuis op Wendingen. Het leukste vind ik echter om architecten, gebouwen en interieurs in kaart te brengen die nauwelijks aandacht krijgen. Want wie kent tegenwoordig Kruyswijk, Franswa, Boterenbrood of Roodenburgh - om maar een paar namen te noemen? Bekendheid draagt bovendien bij aan behoud van erfgoed. Mijn Amsterdamse Schoolfoto's zijn gebruikt in de brochure van de Amsterdamse Open Monumentendag 2016, in de permanente tentoonstelling van Museum Het Schip en in de tentoonstelling Wonen in Iconen in Bezoekerscentrum De Dageraad, te zien tot december 2017.

Reacties

geplaatst door Marcel Westhoff op 23 januari 2016 om 14:19:

Deze blokken lopen in feite door in de Berkelstraat en (een stuk korter) de Vechtstraat. Wordt dit een apart artikel Gert-Jan, of is het logischer om dit hier toe te voegen? Er wordt nu nog gewerkt aan de renovatie in de Berkelstraat, maar mooi wordt het. Als dit klaar is wordt het meteen een stuk duidelijker hoe Rutgers mooi de gevel richting het hoekpand aan de IJsselstraat (van Boterenbrood) 'versoberd' zodat ze beter op elkaar aansluiten. Saillant detail: het fraaie hekwerk boven de ingangen zit in de oostelijke blok achter glas, maar in het westelijke er juist voor. Het laatste is bijna vanzelfsprekend veel fraaier.

geplaatst door Gert-Jan Lobbes op 24 januari 2016 om 17:56:

Bijgewerkt met tekst en foto's! Ligt nu bij de redactie. Mij intrigeert waarom een deeltje aan de Rijnstraat niet meegerenoveerd kon worden.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.