Introductie

Kerk in de Groningse variant van de Amsterdamse School die - heel goed! - sinds kort weer te bewonderen is in de oorspronkelijke kleurstelling.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Protestantse BOAZ-kerk, Westeremden
Adres(sen) Kosterijweg 14
Postcode(s) 9922 PK
Plaats (provincie) Westeremden (Groningen)
Land Nederland
Huidige staat Gerealiseerd
Oorspronkelijke opdrachtgever
Oorspronkelijke functie Kerk
Betrokken architect(en) Albert Wiersema
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1934 - 1935
Huidige eigenaar Stichting Oude Groninger Kerken
Huidige functie Kerk
Soort monument Rijksmonument
Monumentnummer 517378

Achtergrond

Door de groei van het ledental ging op 23 mei 1934 de gemeentevergadering akkoord met de bouw van een splinternieuwe kerk tegenover de oude Jachin kerk. Op dat moment was ds. C.G. Bos (1909-1988) de predikant. Een intekenlijst ging door het dorp en in één rondgang kwam een bedrag van ruim fl. 11.500 binnen. Architect Wiersema van Bedum kon aan de slag. De door hem ontworpen kerk telde 360 zitplaatsen. De fa. Baar en Van der Woude uit Roodeschool was de laagste inschrijver en kreeg dus de bouwopdracht.

De eerste steen werd op 24 oktober 1934 geplaatst door het oudste en langstzittende kerkenraadslid, E.M. Bos. Hoewel het eerst de bedoeling was de banken uit het oude kerkje in de nieuwe kerk over te plaatsen werd uiteindelijk toch besloten nieuwe banken te laten maken. Er kwam ook een dakruiter op de kerk. Het orgel werd uit de oude kerk de weg over gesleept en in de nieuwe kerk overgebracht en werd meteen even van een windmotor voorzien, zodat de voormalige orgeltrapper de kerkdienst in het vervolg zonder de minste lichamelijke inspanning kon meemaken. De totale bouwkosten bedroegen fl. 13.880. Op 17 april 1935 kon de kerk in gebruik genomen worden.

Exterieur

De kerk is gelegen aan de noordzijde van het dorp Westeremden tegenover de oude kerk en pastorie uit 1898 ontworpen door P. Tilbusscher. De symmetrische zaalkerk op nagenoeg rechthoekige plattegrond is opgetrokken in een gesinterde baksteen en wordt gedekt door een zadeldak waarop zwarte Gotische pannen. Boven de entree bevinden zich vijf staande opklimmende vensters, als een soort ‘vijflicht’. Aan weerszijden van het portaal een rechthoekige uitbouw met plat dak waarin twee liggende vensters; in de gevelsteen in de linker uitbouw `Geref. kerk Eerste steen gelegd door E.M. Bos 24 oct 1934'; in de gevelsteen in de rechter uitbouw `Het woord des Heeren blijft in der eeuwigheid 1 petr. 1:25A'. Op de top van de kerk staat een vierkante, met zink beklede houten dakruiter met een naaldvormige spits waarvan de vierkante basis 45° is gedraaid ten opzichte van het grondplan van de kerk.

Op de top van de kerk staat een vierkante, met zink beklede houten dakruiter met een naaldvormige spits waarvan de vierkante basis 45° is gedraaid ten opzichte van het grondplan van de kerk. Aan de achterzijde bevindt zich een hoge gemetselde schoorsteen waarin twee smalle betondecoraties. De gevels worden geleed door staande vensters onder rollaag met roedenverdeling en bakstenen onderdorpel; aan zowel de noord- als zuidzijde vier steunberen waarboven een smalle vooruitspringende betondecoratie. De kleurstelling van kerk en consistorie in primaire kleuren - rode deuren, blauwe dakgoten en witte accenten - doen denken aan ‘De Stijl'.

Het RIjksmonumentenregister meldt dat de Gereformeerde kerk met aangebouwde consistorie en erfafscheiding van algemeen belang vanwege architectuur- en cultuurhistorische waarde is:

- als voorbeeld van een Gereformeerde kerk uit 1934 in de provincie Groningen in een regionale Amsterdamse School-stijl.

- vanwege de opvallende vormgeving en detaillering.

- vanwege de zeer hoge mate van gaafheid van zowel exterieur als delen van het interieur.

- vanwege de waardevolle interieuronderdelen.

- als goed voorbeeld van het oeuvre van architect A. Wiersema.

Interieur

Het interieur is bijna nog geheel intact. Een aantal jaren geleden is de indeling van het achterste travee gewijzigd. Bijzonder in het interieur is het vurenhouten rechthoekige meubilair met geometrische motieven.

Recente ontwikkelingen

Het Herstelfonds Getroffen Kerken van de Stichting Oude Groninger Kerken(SOGK) heeft geheel onverwacht een gift van 100.000 euro ontvangen van Fonds 5. Dit particuliere fonds is opgericht door een anonieme schenker uit Den Haag. Het Herstelfonds Getroffen Kerken maakt groot onderhoud van kerken in het aardbevingsgebied mogelijk na schadeherstel en bouwkundig versterken op kosten van de NAM. De eerste kerk die van dit fonds profiteerde, is de kerk van Westeremden.

In de afgelopen periode werden het in- en exterieur van de kerk teruggebracht naar de oorspronkelijke kleurstelling. De kerk wordt na afsluiting van alle bouwkundige werkzaamheden op 18 november 2016 weer feestelijk in gebruik genomen.

meer

Gebruikte bronnen

1. Anja Reenders en Cees Stolk, Versteende Welvaart. Amsterdamse School op het Groninger Hoogeland (Uitgeverij Noordboek 2008).

Links

1. https://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/monuments/517378?MonumentId=517378
2. https://nl.wikipedia.org/wiki/Albert_Wiersema
3. https://groningerkerken.wordpress.com/2015/06/10/kerken-van-een-vader/
4. http://www.dekerkonderdendam.nl/amsterdamse-school/architecten
5. http://www.bedumer.nl/site/Nieuws-uit-de-gemeente/AMSTERDAMSE-SCHOOL-in-BEDUM-een-nieuwe-VVV-wandelroute.html
6. http://www.kerkboazwesteremden.nl/historie
7. http://gereformeerdekerken.info/2016/10/31/anonieme-haagse-gift-helpt-herstel-vm-geref-kerk-westeremden/
8. https://www.groningerkerken.nl/index.php?s=1&ln=1

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Als bewonderaar van de Amsterdamse School architectuur leek het mij een mooie gelegenheid om ook een bijdrage te leveren aan dit platform door deze kerk in Westeremden onder de aandacht te brengen. Ik dank het sleuteladres in Westeremden van de Stichting Oude Groninger Kerken dat mij de gelegenheid heeft gegeven de kerk van binnen te bezichtigen en te fotograferen.

Ingezonden door: Cor Krijger

Cor Krijger

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.