Introductie

Ondanks de geringe omvang van het plaatsje, zijn deze twee mooie villa's zeker niet de enige uitingen van de Amsterdamse School in het Groningse Middelstum.

Specificaties

Officiële of officieuze naam O. van Ewsumlaan 4 en 6, Middelstum
Adres(sen) Onno van Ewsumlaan 4
Postcode(s) 9991 AE
Plaats (provincie) Middelstum (Groningen)
Land Nederland
Huidige staat Gerealiseerd
Oorspronkelijke opdrachtgever Particuliere opdrachtgever
Oorspronkelijke functie Woonhuis (vrijstaand)
Betrokken architect(en) S.A. Veenstra
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1935 - 1935
Huidige eigenaar Particuliere eigenaar
Huidige functie Woonhuis (vrijstaand)
Soort monument Geen beschermde status
Monumentnummer

Achtergrond

Deze twee woonhuizen naar ontwerp van S.A. Veenstra staan aan de Onno van Ewsumlaan in Middelstum, haaks op de Brouwerslaan. Veenstra ontwierp veel fraaie panden in Middelstum. Hij was er eerst opzichter bij gemeentewerken en later gemeentearchitect. Hij woonde zelf op Brouwerslaan 4.

De huizen lijken veel op elkaar. Ze worden ook wel de Jodenhuizen genoemd. Nummer 4 werd bewoond door het gezin van Siemon van Haaren en Jettje van Haaren-Jacobson. Nummer 6 werd bewoond door het gezin van Israël van Haren en Lea Benninga. Bij de voordeur van nummer 6 staan de namen van Israël en Lea vermeld ter gelegenheid van de eerste steen legging in 1935. Beide families zijn in de oorlog weggevoerd en vermoord. Reden waarom in december 2016 zgn struikelstenen (Stolpersteine) voor de huizen zijn gelegd.

Exterieur

Het zijn typisch dertiger jaren woonhuizen, gebouwd op basis van een verzameling invloeden uit verschillende richtingen, waaronder F.L. Wright, Dudok en het baksteenexpressionisme van de Amsterdamse School. Ze worden gekenmerkt door erkers, dakoverstekken, plantenbakken onder de ramen van de verdieping, dakkapellen, een forse schoorsteen op de hoek (nummer 6) en diverse ornamenten zoals bollen en betonnen plaatjes in de vorm van golven. Nummer 4 heeft een dak dat boven de eerste verdieping begint, nummer 6 een dak dat doorloopt tot aan de begane grond.

Interieur

In 1994 was een deel van het interieur van nummer 4, met name de vestibule, de hal, de trap, de overloop en het plafond van het trappenhuis nog in originele staat. Opvallend is het roodgelakte houtwerk en het glas in lood. De RCE heeft er foto's van gemaakt. Van buiten is in ieder geval het glas in lood zichtbaar, het is mij niet bekend of de rest van het interieur nog bestaat.

Recente ontwikkelingen

Op 10 december 2016 zijn bij nummer 4 Struikelstenen ("Stolpersteine") gelegd voor Siemon van Haaren, Jettje van Haaren-Jacobson en Betsie van Haaren. Bij nummer 6 zijn Struikelstenen gelegd voor Israël van Haaren, Lea van Haaren-Benninga en Bert Gerhard van Haaren. Het Joods Monument schrijft de naam Van Haaren met één a. Anja Reenders dateert nummer 6 uit 1938, maar dit klopt niet met de eerste steen bij de voordeur, die ik overigens niet zelf heb gezien maar waarover ik informatie op het Joods Monument heb gevonden.
meer

Gebruikte bronnen

1. Anja Reenders, Versteende Welvaart (Uitgeverij Unieboek, 2007).

Links

1. http://www.middelstum-info.nl/10-nieuws/2088-klassendag-in-het-teken-van-1940-1945
2. https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Onno_van_Ewsumlaan_4,_Middelstum
3. https://www.joodsmonument.nl/nl/page/480089/israel-van-haren-and-his-family

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Ik kwam deze huizen tegen tijdens een fietstocht door Middelstum en omgeving. Bij het voorbereiden van de bijdrage stuitte ik op informatie over de Joodse bewoners van de huizen, evenals op foto's van het bijzondere interieur van nummer 4. Er is vast nog meer te vertellen over de huizen.

Ingezonden door: Gert-Jan Lobbes

Gert-Jan Lobbes Ik zoek naar details van de Amsterdamse School die je pas opvallen als je langere tijd rond loopt en de tijd neemt. Fotograferen helpt om die details te ontdekken. De toppers van deze unieke stroming vind je op vele websites en horen natuurlijk ook thuis op Wendingen. Het leukste vind ik echter om architecten, gebouwen en interieurs in kaart te brengen die nauwelijks aandacht krijgen. Want wie kent tegenwoordig Kruyswijk, Franswa, Boterenbrood of Roodenburgh - om maar een paar namen te noemen? Bekendheid draagt bovendien bij aan behoud van erfgoed. Mijn Amsterdamse Schoolfoto's zijn gebruikt in de brochure van de Amsterdamse Open Monumentendag 2016, in de permanente tentoonstelling van Museum Het Schip en in de tentoonstelling Wonen in Iconen in Bezoekerscentrum De Dageraad, te zien tot december 2017.

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.