Introductie

De mooie deuren en roedeverdelingen springen in het oog bij deze 'poortwachters' van de tramremise, maar let ook eens op de naadloze overgangen naar de panden aan weerszijde.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Amsteldijk 152 en 155, Amsterdam
Adres(sen) Amsteldijk 152, 155
Postcode(s) 1079 LG
Plaats (provincie) Amsterdam (Noord-Holland)
Land Nederland
Huidige staat Gerealiseerd
Oorspronkelijke opdrachtgever Particuliere opdrachtgever
Oorspronkelijke functie Etagewoningen / appartementen
Betrokken architect(en) Jan Boterenbrood
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1929 - 1930
Huidige eigenaar Meerdere particuliere eigenaren
Huidige functie Etagewoningen / appartementen
Soort monument Geen beschermde status
Monumentnummer

Achtergrond

Het betreft twee gespiegelde gebouwen langs de Amstel, gebouwd in opdracht van P. Sellmeijer. Je ziet ze snel over het hoofd omdat ze staan ingeklemd tussen andere gebouwen en daarvan op het eerste gezicht deel uitmaken. Pal erachter verrees tussen 1927 en 1930 in opdracht van Publieke Werken de tramremise aan de Lekstraat, die nog altijd in gebruik is. De achterkant van de remise ligt aan de Amsteldijk, een stuk terug van de straat en door hekken onttrokken aan het zicht. Hoewel het de achterkant is, gaan de trams meestal aan deze kant naar binnen. Zij rijden uit in de Lekstraat.

Al in 1925 werden op de hoeken van de Waverstraat en de Kromme Mijdrechtstraat woonblokken gebouwd. Het betreft twee gespiegelde blokken naar ontwerp van architect Rutgers. Zietsma voegde daar in 1926 een wand etagewoningen in de Kromme Mijdrechtstraat aan toe. De wand aan de andere zijde, in de Waverstraat, werd tussen 1927 en 1930 gedicht met een gevel van de tramremise. Links en rechts van de achteringang van de remise, op de nummers 153 en 154, staan dienstwoningen uit 1930. Deze zijn eveneens door Publieke Werken gebouwd (Anton Kok wordt als ontwerper genoemd) en naar verschijningsvorm behoren zij duidelijk tot de remise. De beide gebouwen van Boterenbrood vullen de ruimte tussen de dienstwoningen en de blokken van Rutgers. Omdat zij boven de andere gebouwen uitsteken, fungeren zij optisch als een soort poortgebouwen van de remise. De Atlas Gordel 20-40 geeft bouwjaar 1929 voor het rechter gebouw en 1930 voor het linker gebouw.

Exterieur

De gebouwen hebben vijf bouwlagen en een zolder onder een puntdak en bestaan elk uit een woning op de begane grond met eigen ingang en appartementen op de verdiepingen, bereikbaar via een Haagse portiek. De begane grond woningen zijn zeer ruim (182m²) en hebben 6 kamers waarvan 4 slaapkamers. Ter hoogte van de vijfde bouwlaag takt (links bij nummer 155 en rechts bij nummer 152) een haaks staand puntdak af, dat zich boven en achter het blok van Rutgers uitstrekt. Hoe het precies in elkaar zit is moeilijk te zien. De achterzijde van het blok, zoals te zien op Google maps, lijkt breder dan de voorzijde. Met hun vormentaal sluiten de gebouwen aan bij andere bouwwerken van Boterenbrood, met name aan de Apollolaan en de Aalsmeerweg. Het complex aan de Apollolaan werd overigens ook gebouwd in opdracht van P. Sellmeijer.

De panden zijn geheel uit baksteen opgetrokken. De kleur bruin overheerst. De oorspronkelijke kleur is door vervuiling moeilijk te bepalen en varieert afhankelijk van het zonlicht van geel via rood naar bruin. Opvallend zijn de ramen op de derde verdieping, met een mooi lijnenspel van roedes in de bovenkanten. De overgang naar de blokken van Rutgers wordt gevormd door een erker over de eerste en tweede verdieping, met daarboven een balkon met stenen borstwering. Daarboven is een halfrond raam zichtbaar, waarschijnlijk boven een openslaande deur. De overgang is naadloos en goed overdacht, het is bijna niet vast te stellen waar het blok van Rutgers ophoudt en waar het gebouw van Boterenbrood begint. De aan de andere zijde gelegen dienstwoningen van de remise sluiten ook naadloos aan, maar zijn een stuk lager. Het lijkt wel of zij ook door Boterenbrood zijn ontworpen en bij zijn panden horen. Behalve door bovengenoemde details vallen de gebouwen op door de voordeuren van de begane grond woningen, met fraaie smeedijzeren art deco vormen.

Interieur

Nummer 152 heeft een ruime vestibule met tochtdeur en een ruime hal. De vloeren hebben matte tegeltjes, de wanden van de vestibule zijn voorzien van glanzende tegels. Dit geldt ook voor een garderobenis. Op foto's zijn plafondlampen te zien die uit de bouwtijd stammen en mogelijk zelfs tot de oorspronkelijke inrichting horen.
meer

Gebruikte bronnen

1. G. Bolhuis, Atlas Gordel 20-40 (Amsterdam 2004).

Links

1. https://zoeken.hetnieuweinstituut.nl/nl/projecten/detail/8ce6bf7f-ad6d-572f-941a-34826f3a005c
2. www.oozo.nl
3. http://www.zuidelijkewandelweg.nl/index.php/architectuur/108-grenzen-van-plan-zuid

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

In het oeuvre van Boterenbrood kunnen deze gebouwen makkelijk over het hoofd gezien worden. Wie echter weet dat zij van Boterenbrood zijn, herkent meteen zijn vormentaal.

Ingezonden door: Gert-Jan Lobbes

Gert-Jan Lobbes Ik zoek naar details van de Amsterdamse School die je pas opvallen als je langere tijd kijkt naar objecten. Fotograferen helpt om die details te ontdekken. De toppers van deze unieke stroming vind je op vele websites en horen natuurlijk ook thuis op Wendingen. Mijn voorkeur heeft echter om architecten, gebouwen en interieurs in kaart te brengen die nauwelijks aandacht krijgen. Want wie kent tegenwoordig Kruyswijk, Franswa, Boterenbrood of Roodenburgh - om maar een paar namen te noemen? Bekendheid kan bovendien bijdragen aan behoud van erfgoed, onbekend erfgoed kan zomaar verdwijnen. Mijn Amsterdamse Schoolfoto's zijn onder meer gebruikt in de brochure van de Amsterdamse Open Monumentendag 2016, voor tentoonstellingen van Museum Het Schip en De Dageraad en in het boek Publieke Werken - Hoeksteen van de Amsterdamse School.

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.