Introductie

Een mooi blok. Typisch Amsterdamse School met z’n gevelrondingen, torenachtige opbouw, metselwerk, natuurstenen elementen en - oorspronkelijk - laddervensters.

Specificaties

Officiële of officieuze naam Admiraal de Ruijterweg 40-50, Amsterdam
Adres(sen) Admiraal de Ruijterweg 40-50
Postcode(s) 1056 GK
Plaats (provincie) Amsterdam (Noord-Holland)
Land Nederland
Huidige staat Deels gesloopt
Oorspronkelijke opdrachtgever G. Krelage
Oorspronkelijke functie Etagewoningen / winkels
Betrokken architect(en) Theo Kint
Andere betrokken kunstenaars
Aanvang en oplevering 1925 - 1926
Huidige eigenaar
Huidige functie Gemengde bestemming: woningen en winkels/bedrijfsruimtes
Soort monument
Monumentnummer

Achtergrond

Het is een opvallend woon/winkelblok aan het begin van de Admiraal de Ruijterweg in Amsterdam. Een gebouw dat met z’n sierlijke rondingen, golvende geveldelen en torenachtige opbouw met ornament bovenop, herinneringen oproept aan de blok van Margaret Kropholler aan de Holendrechtstraat. Groot is dan ook de verrassing als bij het bekijken van Atlas Gordel '20-'40 blijkt dat dit een ontwerp is van architect Theo Kint. Kint heeft meerdere gevels ontworpen, die nu niet bekend staan om hun overdreven fantasierijke invulling van de Amsterdam School. Zou Kint als inspiratiebron voor dit blok goed gekeken hebben naar het blok van Kropholler? Onwaarschijnlijk is dit zeker niet; haar ontwerp in de Rivierenbuurt bevindt zich bijna binnen handbereik van het ontwerp van Kint aan de Uithoornstraat.

Inzage van het bouwdossier levert twee verrassingen op. Allereerst staat op een van de stukken de naam Nico Kint. Hebben we hier met een andere architect met dezelfde naam te maken? Het zou kunnen, maar vreemd is het wel, zeker omdat over Nico niets te vinden valt. Omdat de naam op een niet door de architect ondertekend stuk staat (op alle andere stukken staat alleen de achternaam genoemd), gaan we er vanuit dat het hier een foutje betreft en het dus Theo Kint betreft. (Als dit klopt, dan is het tweede keer dat Kints voornaam verkeerd genoemd staat. Op een plattegrond van Amstels BouwVereniging m.b.t. de Rivierenbuurt staat 'A. Kint'.)

De tweede verrassing is dat het oorspronkelijk ontwerp veel breder was en symmetrisch. Bij de aanleg (of was het verbreding?) van de Willem de Zwijgerlaan is het rechter gedeelte van het pand (de nrs. 36 en 38) gesloopt; dit gebeurde getuige een foto in het Stadsarchief van Amsterdam in 1938. De rechtertoren is niet meer en de gevel is hier halverwege de rechter ronde erker weg; bij nader inzien ziet het rechtergedeelte er inderdaad wat ‘afgekapt’ uit.

Exterieur

Het ging oorspronkelijk om zes winkelhuizen met woning, twee winkelhuizen met dagverblijf en 24 bovenwoningen. De plint is hoofdzakelijk van veelal rond afgewerkt natuursteen; de muren van de trapportieken zijn voorzien van tegels met eenvoudige geometrische motieven.

De oorspronkelijk symmetrische gevel had twee ronde erkers over de drie woonlagen, waarvan de vensters hier in het midden naar binnen wijken. Het halfronde dak dat wordt gevormd door de erker heeft twee langgerekte versieringen aan de gevel. De eerste verdieping heeft tussen de erkers een ondiep balkon. De ronde erker aan de linkerkant (oorspronkelijk dus ook aan de rechterkant) eindigt in een ronde torenachtige opbouw met aan de gevel een natuurstenen element met hierop een ijzeren ornament. Wat zou het voorstellen? Bijzonder vermelding verdienen ook de metselverbanden die we op en rond de linker erker/toren aantreffen: stroken baksteen die om en om naar binnen en naar buiten wijken.

Recente ontwikkelingen

Er zijn niet veel archieffoto’s van dit blok (en de eerste waarin ook het oorspronkelijke rechter gedeelte zichtbaar is moet ik nog tegenkomen), maar hierop is duidelijk te zien dat - zoals op zo veel plekken - ook hier de oorspronkelijke roeden van de vensters verdwenen zijn.
meer

Gebruikte bronnen

1. Bouwarchief gemeente Amsterdam.
2. G. Bolhuis, Atlas Gordel '20-'40 (Amsterdam, 2000).

Professionele of persoonlijke band met dit gebouw/blok

Ik stuitte op dit pand en mijn eerste reactie was: ‘een Kropholler?” Het antwoord hierop wist ik wel, maar dan wellicht een Rutgers die ik nog niet kende? Groot was dan ook de verrassing toen het van Kint bleek te zijn, die ik natuurlijk ken als de gevelontwerper van mijn eigen huis.

meer

Ingezonden door: Marcel Westhoff

Marcel Westhoff

Reacties

Geen reacties voor dit gebouw.

Je moet eerst inloggen voordat je een reactie kan plaatsen.
Als je nog geen account hebt, dan kan je je aanmelden voor een account.